Ateşli silâhlarla mermi atmak ve bazen kayaları parçalamak gibi işlerde kullanılan madde. 19. yüzyılın başlarına kadar, bilinen tek patlayıcı maddedir. Bileşiminde % 70-80 oranında güherçile (potasyum nitrat: KNO3), % 12-20 oranında odunkömürü tozu, % 14 oranında kükürt vardır. Bu karışıma kara barut denir. Kara barutu Çinlilerin bulduğu sanılmaktadır. Çinlilerin havaî fişek atmak için barut kullandıklarını, Marco Polo gezi anılarında yazar. Çin'den batıya gelen barutun, batıdaki kullanılışı daha yenidir. Avrupa'da ilk olarak barutu Alman rahip ve filozofu Berthold Schwartz'ın ya da İngiliz bilgini Roger Bacon'ın bulduğu ileri sürülmektedir. Bazı tarihçilere göre ilk barutlu savaş, İngiltere-Fransa arasındaki Cressy Savaşı'dır (1346). Daha sonra kimya alanındaki buluşlarla birlikte barut da gelişti, çeşitli barutlar bulundu. Kara barut çok duman çıkarıp topun yerini belli ettiğinden, yerini dumansız barut aldı. Dumansız barutu Paul Vieille (1854-1934) adında bir Fransız mühendisi, nitroselülozdan yaptı (1884). Bunu İsveçli kimyager Alfred Nobel'in (1833-1896) nitrogliserinli barutu (dinamit) bulması izledi. Barut, küçük bir kıvılcımla tutuşabilen bir karışımdır. Tutuşunca da hızla yanarak patlar ve çok miktarda gaz çıkarır. Silâhlarda, bu gazın oluşturduğu basınçtan yararlanılır. Dar bir yerde oluşan basınç, silâhın ağzındaki mermi ya da gülleyi ileri doğru fırlatır. Herhangi bir yere çarpan merminin içindeki barut, çarpma etkisiyle patlar. Tabanca, tüfek, top gibi silâhlarda hep bu olaydan yararlanılır. Barutun miktarı namlunun çapına, merminin büyüklüğüne ve silâhın menziline göre ayarlanır. Buna silâhın barut hakkı denir.
barut hakkı barut nedir patlayıcı madde barutun icadı
Copyright (c) Materyaller.Com Eğitim Materyalleri Eğitim Siteleri